Zakup samochodu jak wiadomo, można kupić samochód nowy lub używany. Nie sposób jest podać „recepty" na odbiór samochodu używanego, gdyż pojazd taki wymaga zbadania go przez specjalistę, dobrze orientującego się w budo­wie i w naprawach samochodów. W większości bowiem przypadków sprzedający świadomie lub nieświadomie przedstawia samochód w jak najlepszym świetle, a wszelkie braki i wady trudne są do zauważenia rzez nabywcę, jeżeli nie jest on specjalistą w technice samochodowej. Swego czasu ukazały się w prasie nawoływania, aby na tzw. giełdach samochodowych znajdował się rzeczoznawca, który mógłby zbadać na miejscu pojazd i ustalić jego rzeczywisty stan techniczny, zapobiegając w ten sposób wprowadzaniu w błąd nabywcy. Na skutek tych żądań rzeczoznawcy samochodowi zorganizowani w Polskim Związku Motorowym urządzili na giełdzie samochodowej stoisko wypo­sażone w rampę, umożliwiającą zbadanie pojazdu od spodu, oraz w przyrządy diagnostyczne. Ten ze wszech miar pożyteczny zamiar przyjścia z pomocą nabywcom używanych samochodów spalił jednak na panewce; oto w okresie kolejnych ośmiu tygodni nikt, dosłownie nikt nie skorzystał z usługi rzeczoznawcy. Dokładniejsze zbadanie tego fenome­nu wykazało, że bezstronna i prawidłowa ocena technicznego stanu samochodu była równie niepożądana dla sprzedającego, jak i... dla nabywcy. Sprzedający uchylał się bowiem od ujawnienia wad możli­wych do wykrycia przez specjalistę, a potencjalny nabywca... nie chciał ryzykować negatywnej oceny, która odstręczyłaby go od kupna wybra­nego, pięknie lakierowanego i wymarzonego samochodu. Jeżeli nie jest się doświadczonym specjalistą samochodowym lub nie korzysta się z pomocy i opinii rzeczoznawcy, nie należy kupować samochodu używanego, lecz postarać się o nowy, podlegający gwaran­cji fabrycznej. Wobec takiego postawienia sprawy pominiemy wskazówki, dotyczące odbierania samochodu używanego, zajmiemy się natomiast problemami odbioru nowego samochodu z „Jakiejś firmy". Nie są to właściwie żadne problemy, lecz jedynie ogólne uwagi. Na ogół wybieramy pojazd z szeregu identycznych, przeznaczonych do sprzedaży. Interesuje nas zatem przede wszystkim kolor pojazdu. Powi­nien on nie tylko zadowolić nasz gust, ale również przyczynić się do bezpieczeństwa jazdy. Chodzi więc o to, aby samochód był możliwie najbardziej widoczny we wszelkich warunkach drogowych i atmosfery­cznych. Najgorzej widoczny, zarówno w dzień jak i w nocy, jest samo­chód szary, beżowy i szarozielony, mało różniący się od tła drogi lub ulicy. W nocy, oczywiście, samochód czarny, granatowy lub ciemnozie­lony jest zupełnie niewidoczny. Najlepiej zatem zauważalne są pojazdy w kolorach żywych, kontrastowych, jaskrawych, jak: żółty, pomarańczo­wy, koralowy, jaskrawy zielony i jasnoniebieski. One to najlepiej zwraca­ją uwagę innych użytkowników drogi. Dobrze jednak unikać barw zastrzeżonych dla samochodów uprzywilejowanych w ruchu, a więc przede wszystkim dla pojazdów straży pożarnej, pogotowia ratunkowe­go i milicji obywatelskiej. Byłoby oczywiście pożądane, aby samochód był dwubarwny, i to w kolorach przeciwstawnie kontrastowych, jak na przykład: czerwo­ny i biały; granatowy i pomarańczowy; czarny i żółty. Takie barwy zapewniają lepszą widzialność samochodu zarówno w dzień, jak i w nocy. Istnieje pogląd, że na szarym lakierze najmniej znać błoto lub kurz, podczas gdy na przykład na czerwonym nadwoziu każdy błotny zaciek sprawia fatalne wrażenie. Jest to prawda, ale czy z tego powodu należy ryzykować gorszą widoczność samochodu szarego w pochmurny dzień lub wieczorem? Nie należy bagatelizować sprawy koloru samochodu, gdyż ma ona znaczny wpływ na bezpieczeństwo. Jak wskazuje statystyka, w cza­sie pochmurnego dnia ulegają najczęściej (lecz nie zawsze) zderzeniom samochody o jasnym, szarym nadwoziu; w czasie ciemności natomiast częściej zderzają się pojazdy czarne lub bardzo ciemne. Odbiór nowego samochodu polega jedynie na oględzinach zewnętrznych, na sprawdzeniu, czy czego nie brakuje w wyposażeniu, czy nie ma uszkodzeń zewnętrznych, wgnieceń, zarysowań, plam na lakierze i tapicerskim obiciu; czy dodane są wymienione na formularzu narzędzia i przyrządy, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na to, czy jest puszka lakieru, którego dobranie później w razie konieczności dokonania zaprawek może okazać się trudne. Jeżeli urządzenia samochodu działają sprawnie i niczego nie brak, możemy samochód odebrać, gdyż i tak niepodobna stwierdzić, czy nie ma ukrytych wad. Wyjdą one na jaw dopiero podczas użytkowania pojazdu, a wtedy zostaną usunięte przez autoryzowaną stację obsługi w ramach gwarancji podczas wykonywania obowiązujących przeglą­dów, zgodnie z warunkami wymienionymi w książeczce gwarancyjnej. Po odebraniu samochodu i ostrożnym, bezemocjonalnym przeprowadzeniu go na parking lub do garażu trzeba dokładnie zapoznać się z przepisami eksploatacyjnymi, podanymi szczegółowo w dołączonej instrukcji obsługi. Dobrze jest przewidzieć niezwłoczne napełnienie zbiornika paliwem, gdyż z zasady odbierany samochód ma taką ilość benzyny, która pozwala zaledwie na wyjechanie poza bramę. Musimy mieć jej jednak ze dwa litry, aby dojechać bezpiecznie do najbliższej stacji benzynowej i nie mieć kłopotu w postaci przymusowego zatrzymania pojazdu na ruchliwej ulicy z braku paliwa. Przed wyjazdem powinniśmy ustawić prawidłowo fotel kie­rowcy przez odsunięcie go do tyłu lub przodu i dostosowanie do naszego wzrostu i upodobania. Ustawienie fotela ma podstawowe znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa jazay, ale i dla wygody kierowcy, który zajmu­jąc niewłaściwą pozycję za kierownicą męczy się znacznie szybciej i ulega wyczerpaniu zarówno fizycznemu, jak i psychicznemu. Występuje boles-ność, szczególnie w kolanach, sztywność ciała, ból kręgosłupa i ramion. Zmniejsza się dokładność prowadzenia i bezpieczeństwo jazdy. Najwygodniej i najbezpieczniej prowadzi się samochód osobo­wy, gdy ręce są prawie całkowicie wyciągnięte z lekkim ugięciem w łokciach, a kolana odległe od dolnej części koła kierownicy o około 3-5 cm i nieco wysunięte przed to koło do przodu. Na ogół mało doświadcze­ni kierowcy lekceważą tę zasadę i prowadzą samochody mając ręce silnie ugięte w łokciach i pierś bardzo przybliżoną do koła kierownicy. Jest to pozycja zdecydowanie wadliwa i należy się jej wystrzegać. Nadmierne ugięcie nóg w kolanach powoduje trudności w szybkim przekładaniu stóp na pedały i utrudnia płynne, z wyczuciem, naciskanie pedału przyśpieszenia.Nieco odmienną pozycję stosuje się przy prowadzeniu samo­chodów ciężarowych i autobusów, gdyż w nich kierowca siedzi znacznie wyżej, a koło kierowcy ułożone jest bardziej poziomo. Dlatego dłonie dzierżą kierownicę z góry, ręce są prawie wyciągnięte w łokciach, a nogi -wygodnie oparte o podłogę w ten sposób, aby możliwe było sprawne przekładanie stóp na pedały, zazwyczaj wyżej stojące niż w samocho­dach osobowych. Następną sprawą jest prawidłowe ustawienie nachylenia opar­cia, jeżeli daje się ono zmieniać. Można tutaj już uwzględnić osobiste upodobanie kierowcy, gdyż jedni wolą bardziej pionową pozycję korpu­su ciała, a innym podoba się odchylenie do tyłu, aby plecami wygodnie leżeć na oparciu. Położenia skrajne są niepożądane. Najlepsze jest położenie pośrednie, to znaczy lekkie pochylenie do tyłu, z dobrze zabezpieczonym zamkiem, aby nie nastąpiło niebezpieczne przestawie­nie się oparcia podczas jazdy. W każdym razie, nieodzownym warunkiem prawidłowej pozycji jest zdecydowane, silne opieranie się plecami o oparcie. W żadnym przypadku nie wolno kurczowo trzymać się koła kierownicy i siedzieć tak, że plecy odstają od oparcia. Należy pamiętać, że koło kierownicy służy nie do trzymania się go, lecz wyłącznie - do prowadzenia samochodu i zwracania kół przednich. Istnieje pogląd, że oparcia foteli przednich powinny być zaopa­trzone w tak zwane zagłówki, czyli w oparcia dla głowy. Zagłówki te spełniają rolę pod względem bezpieczeństwa jedynie wtedy, gdy stano­wią integralną część oparcia fotela i są dostatecznie mocne. Wówczas przy ewentualnym silnym uderzeniu w tył samochodu przez inny pojazd nie grozi uszkodzenie kręgów szyi, wskutek gwałtownego wychylenia głowy do tyłu siłą bezwładności. Ale-należy powtórzyć-jedynie wtedy, gdy zagłówki są silnie przymocowane do oparć. Zagłówki są ponadto bardzo wygodne, jeżeli oparcia dają się odchylać do tyłu prawie do poziomu, gdyż umożliwiają wówczas wygodny spoczynek, a nawet spanie w samochodzie, jeśli jego wielkość na to pozwala. Zazwyczaj przygotowanie samochodu do spania wymaga dość znacznego przesu­nięcia fotela do przodu i odwrócenia poduszki tylnego siedzenia tyłem do przodu. Szczegółowe wskazówki w tej sprawie podają fabryczne instrukcje obsługi samochodu. Aby ułatwić prawidłowe przestawienie foteli znów do pozycji jezdnej, dobrze jest narysować na listwach wodzących i na mechanizmie nachylania oparć znaki, określające pozycję właściwą. Unikniemy w ten sposób trudności z każdorazowym dopasowywaniem foteli. Jest to szczególnie ważne w samochodach dwudrzwiowych, w których wystę­puje konieczność nachylania oparć foteli, aby pasażerowie mogli zająć tylne siedzenia. i Następną, bardzo ważną sprawą przed wyjazdem nowo ode­branym samochodem jest przyzwyczajenie się do nowej pozycji kierow­cy, wyższego, jeszcze nie „wyrobionego" siedzenia, do nowej i inaczej wyglądającej szerokości pojazdu oraz do nowego rozstawu kół, które teraz idą po innych śladach. Trzeba dokładnie zapoznać się z przyrządami i urządzeniami do prowadzenia pojazdu, z nowymi wskaźnikami pracy silnika, z innym układem świateł kontrolnych, włączników i przełączni­ków, szczególnie - kierunkowskazów, z innym sposobem „zasysania" i uruchomiania silnika. Oczywiście, jeżeli odbieramy samochód typu już dobrze nam znanego, to kłopot wyraźnie się zmniejszy. Ale, jeżeli mieliśmy poprzednio na przykład „malucha" 126p lub, co gorzej, Tra­banta, to obecnie siadając do odebranego samochodu Polski FIAT 125p będziemy mieli początkowo sporo trudności w opanowaniu prawidło­wego prowadzenia samochodu, a okres poznawania nowego pojazdu i przystosowania się do niego wydłuży się. Chodzi o to, aby w czasie tego dość nieprzyjemnego okresu prowadzić pojazd nie tylko wprawnie, ale i całkowicie bezpiecznie.